محمدحسين ناصر الشريعه
330
تاريخ قم ( فارسى )
اصفهانى بوده ، شرح فصوص محبى الدين و ساير كتب حكميه ملاحظه مىنمود . چون آن دو عالم كامل ( ميرزا عبد الرحيم و آقا محمد رضا ) در دار الخلافة الباهره از كسوت حيات عريان شده ، سندس و استبرق جنت درپوشيدند ، توقف تهران را از جهت خود بىفايده ديده روى به اعتاب عاليه آورد و در شهر سرمن رآى در محضر درس . حجة الاسلام و المسلمين حاج ميرزا محمد حسن شيرازى ادام اللّه ظله الشريف على مفارق الاسلام « 1 » تشرف جسته اكنون قريب ده سال است كه در آن سرزمين در روز ، روى راحت نديده و در شب در بستر استراحت نغنوده مشغول تدريس است » . مؤلف گويد : عالم مزبور پس از فراغت از تحصيل در حوزهء درس حجة الاسلام ميرزاى شيرازى رخت به طهران كشيده و در آن جايگاه رحل اقامت انداخت و مشغول تدريس و ترويج و امامت و افادت شد ، مورد وثوق صغير و كبير و برنا و پير گرديد تا در سال 1332 قمرى در آنجا به جوار رحمت الهى و اصل شد و در قم مدفون گرديد . « 2 » حاج آقا حسين طباطبائى قمى ، ساكن كربلا ، پسر كوچك مرحوم حاج سيد محمود از اجلهء علماء مجتهدين و فقهاء متقين است . به سال 1282 قمرى در قم متولد ، تحصيلات ابتدائى و سطوح را در قم و تهران تكميل ، سپس رخت به نجف اشرف على مشرفه آلاف التحية و التحف كشيد . در آن ارض شريف بر علامهء خراسانى صاحب « كفاية الاصول » قدس سره مشغول تحصيل و تكميل علوم گرديد .
--> ( 1 ) - آيت اللّه حاج ميرزا محمد حسن شيرازى از شاگردان نامدار شيخ انصارى و فقهاى عاليمقدار اوائل سدهء چهاردهم هجرى است . ميرزا شيرازى بعد از استادش شيخ انصارى رئيس على الاطلاق و پيشواى علماى عراق و مرجع تقليد شيعيان آفاق بود . فتواى او در تحريم تنباكو كه كمپانى انگليسى به مدت شصت سال امتياز توتون ايران را در داخله و خارجه از ناصر الدين شاه گرفته بود ، و موجب بلواى عمومى عليه شاه و كمپانى انگليسى و سرانجام منجر به لغو قرارداد مزبور گرديد ، معروف است . گويند از آن روز دول ذينفع اروپا و مخصوصا انگليسىها از ميزان نفوذ مراجع تقليد و زعماى روحانى ايران به وحشت افتادند و تمام قواى خود را به كار انداختند تا با لطائف الحيل و از هر راهى كه ميسر است جلو نفوذ روحانيون شيعه را بگيرند ، و با خارج ساختن آنها از صحنه عمل ، راه را براى اعمال نفوذ و تأمين منافع آنان باز شود ! ميرزاى شيرازى در سال 1213 در سامره رحلت نمود ؛ جنازهاش را روى دست به نجف اشرف آورده مدفون ساختند . ( د ) ( 2 ) - [ مرحوم آقا سيد حسين صدر الحفاظ قمى از مشاوران آيت اللّه شهيد حاج شيخ فضل اللّه نورى ، و يك روز قبل از شهادت او هم نزد او بود . نامهاى در سال 1321 ه از آيت اللّه آقا سيد محمد كاظم يزدى خطاب به اين آقا سيد حسين راجع به حوادث قبل از مشروطه نزد مؤلف مرحوم ناصر الشريعه بود كه بسيار جالب و آن مرحوم آن را به من داد . به يارى خداوند ضمن شرححال مؤلف در كتاب « معاصران » خواهم آورد ]